Research Document

नविनतम खोजहरुले यस पृथ्वीमा एक करोड चालिस लाख बर्षदेखि मनुष्यको अस्तित्व भएको अनुमान गरेका छन । अतः आहारको इतिहास खोज्नु अति दुष्कर कार्य हो । यी समयहरुको कुनै लिखित इतिहास नभएको हुँदा आहारको प्राचिनतम अवस्था बताउन गाह्रो छ । पूर्वतिर दश हजार बर्ष पहिलेदेखिको खाद्य इतिहासलाई उल्लेख गर्न मिल्दछ । यस समयमा यहाँ ठूला ठूला ऋषिमुनि, योगी, महर्षी तथा आयुर्विज्ञान विशेषज्ञहरुको अभ्युदय भएको हुनाले उनीहरुले आहार क्षेत्रमा प्रशस्त योगदान पुर्याएका छन । जो आज पनि सिक्न र अनुकरण गर्न लायक छ । पश्चिममा हिपोक्रेटस् (३५९। ४६०ई. पू.) अरस्तु (३८४ ई.पू.) बाट आहार क्षेत्रमा काफी योगदानहरु भएको पाइन्छ भने १५ औं शताब्दीदेखि यस विषयमा अनुसन्धानमूलक चिन्तनको विकास हुन थालेको पाइन्छ । यस अघि जोहन मेयो (१६४७। १६७९) ले अक्सिजन र श्वास प्रश्वासको सम्बन्धमा अनुसन्धान गर्दछन भने जोकफ ब्लैक (१७२८। १७९९) ले कार्बन डाइ अक्साइडका विषयमा खोज गर्दछन । यस्तै गरी कार्ल वोष्ट (१८३१। १९०८) बाट प्रोटिन र कार्बोहाइडेडसका विषयमा उद्घाटन हुन्छ भने फड.्क (१९११) ले भिटामिन सम्बन्धी खोजहरु प्रस्तुत गर्दछन । यसरी के देखियो भने बीसौं शताब्दीमा आएर मात्र आहार विज्ञानले एक परिपक्व रुपरेखा ग्रहण गर्दछ । यही नै आज विश्वभरको आहारशास्त्रको मापदण्ड भएको छ । यद्यपी पूर्व इतिहास राम्ररी हेर्ने हो भने आज पश्चिमबाट भन्दा धेरै उन्नत आहार अनुसन्धान पूर्वीय देशहरुबाट भएको पाइन्छ । जो वैज्ञानिक हुनुका साथै प्राकृतिक पनि छ ।